jump to navigation

Το Θαύμα των Ελλήνων (La légende des sciences) Ιούλιος 19, 2016

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη , 1 comment so far

Ελλάδα, 6ος αιώνας π.Χ.
Στη γη των θεών γεννιούνται οι επιστήμες που φωτίζουν την ανθρωπότητα μέχρι σήμερα.
Μέχρι τον 4ο αιώνα π.Χ. προσωπικότητες της επιστήμης, όπως ο πατέρας του έπους Όμηρος (λίγο προγενέστερος), ο Θαλής ο Μιλήσιος, ο Ιπποκράτης ο Κώος, ο Πυθαγόρας ο Σάμιος, ο Ηράκλειτος ο Εφέσιος, ο ο Πυθέας ο Μασσαλιώτης, ο Εύδοξος ο Κνίδιος, ο Διοσκουρίδης ο Πεδάνιος και άλλοι πολλοί Έλληνες πατέρες των επιστημών, της ποιητικής, της χαρτογραφίας, της ιατρικής, των μαθηματικών, της γεωμετρίας μας ταξιδεύουν και μας γνωρίζουν τον κόσμο των Ελλήνων.

Ο «θρύλος των επιστημών» (La légende des sciences) είναι μια σειρά βραβευμένων γαλλικών ταινιών τεκμηρίωσης (ντοκιμαντέρ) του Γάλλου φιλόσοφου και συγγραφέα Michel Serres που αναφέρεται στο θαύμα των Ελλήνων.
Συνδυάζοντας την αφήγηση με τα μοναδικά τοπία, τις ιστορικές και ποιητικές αναφορές, επιχειρεί να αναβιώσει τις θρυλικές μορφές της ιστορίας των Ελλήνων θεμελιωτών της παγκόσμιας σκέψης.
Η γαλλική σειρά των ντοκιμαντέρ θα μας θυμίσει το πόσο περήφανοι πρέπει να είμαστε που γεννηθήκαμε Έλληνες!

Πηγή: Χειροποίητο

Τα Μαθηματικά Αρδεύουν τη Σάμο Ιούνιος 24, 2016

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ιστορία , 1 comment so far YouTube Preview Image

Εξαιρετικό επιμορφωτικό βίντεο για το Ευπαλίνειο όρυγμα στη Σάμο, ένα από τα σημαντικότερα και δυσκολότερα τεχνικά έργα στην αρχαία Ελλάδα.

Μά τόν Δία (Mamma Mia) – Τρέλα γιά Ἀρχαία Ἑλληνικά Ιανουάριος 28, 2016

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη , 1 comment so far

Ἡ CLASSOC εἶναι ἡ φοιτητική κοινότητα γιά ὄσους ἀγαποῦν τά ἀρχαία ἑλληνικά καί τίς κλασσικές σπουδές στό Πανεπιστήμιο τοῦ Ὤκλαντ στήν Αὐστραλία. Ἀποφάσισαν να ..πειράξουν γνωστά τραγούδια καί νά τα τραγουδήσουν με ἀρχαίους ἑλληνικούς στίχους γυρίζοντας μάλιστα σχετικά βίντεο κλιπ. Τό ἀποτέλεσμα εἶναι ξεκαρδιστικό. Ἔτσι…

…τό «Mamma Mia» γίνεται «Μά τόν Δία»

…Τό «Hot ‘n’ Cold» γίνεται «Θερμός δέ Ψῦχος»

…Το «Let it go» γίνεται «Μέθες το»

Εὖγε!

Σημείωση: ἡ προφορά τῶν παιδιῶν εἶναι ἡ ἐρασμιακή ἡ ὁποία διαφέρει ἀπό τή δική μας.

Η Πλατωνική Αλληγορία της Σπηλιάς (κινούμενα σχέδια) Ιούλιος 19, 2014

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Κοινωνία , add a comment YouTube Preview Image

Ο Μύθος του Σπηλαίου του Πλάτων (Πολιτεία, κεφ. 7) σε κινούμενα σχέδια και ελληνικούς υπότιτλους.

Η αλληγορία του Σπηλαίου είναι διαθέσιμη σε μετάφραση από το 2ο Λύκειο Γέρακα.

Παυλοπέτρι: Η πόλη κάτω από τα κύματα Φεβρουάριος 16, 2013

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ιστορία , add a comment YouTube Preview Image

Μία από τις αρχαιότερες βυθισμένες πόλεις,λίγα λεπτά από την Παντάνασσα στα Νότια της Λακωνίας, αναδημιουργήθηκε ψηφιακά, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνολογίας. Ένα λιμάνι, σπίτια με κήπους, ρούχα απλωμένα στις αυλές, δρόμοι και πλατείες, συνθέτουν μία πόλη με στοιχεία από τον αστικό τρόπο ζωής. Μόνο που εδώ μιλάμε για την εποχή του Χαλκού!το Παυλοπέτρι ήταν μια πόλη με άριστη ρυμοτομία, που περιλάμβανε ένα πολύ καλά κατασκευασμένο οδικό δίκτυο. Ανεξάρτητες και μη οικίες μέχρι και δύο ορόφων, συνυπήρχαν με δημόσια κτίρια. Αυτό που εντυπωσιάζει είναι το πολύπλοκο σύστημα διαχείρισης του νερού που σύμφωνα με τα ευρύματα περιλάμβανε κανάλια και υδρορροές.»Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για την αρχαιότερη βυθισμένη πόλη του κόσμου», δήλωσε ο Δρ. Τζον Χέντερσον, καθηγητής υποθαλάσσιας αρχαιολογίας του πανεπιστημίου του Νότινγχαμ.Αυτά που ανακάλυψαν ξεπέρασαν κάθε προσδοκία. Βρήκαν μια πόλη με κτίρια, πλατείες, δρόμους και μνημεία. Ο βυθός είναι γεμάτος με διασκορπισμένα αγγεία. Στην ίδια περιοχή εντοπίστηκε μεγάλο κτίριο, μήκους 35 μέτρων, που μάλλον αποτελούσε έδρα και κατοικία της πολιτικής ηγεσίας της πόλης. Οι επιστήμονες προσπαθούν να βρουν την απάντηση στο ερώτημα γιατί βυθίσθηκε η πόλη. Υπάρχουν τρεις θεωρίες. Η πρώτη είναι ότι ανέβηκε σταδιακά η στάθμη της θάλασσας, η δεύτερη ότιυποχώρησε το έδαφος και η τρίτη ότι βυθίσθηκε από τσουνάμι.

Η αλληγορία του σπηλαίου Δεκέμβριος 14, 2009

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Κοινωνία , 4Σχόλια YouTube Preview Image

Πηγή: Πλάτωνος Πολιτεία

Εικονογραφημένες Ελληνικές Αξίες Σεπτέμβριος 1, 2009

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ελληνική Γλώσσα, Λογοτεχνία - Ποίηση, Παιδεία / Εκπαίδευση , 1 comment so far

Σχολείο, πατρίδα, ήρωες, ιστορία, παράδοση, παιχνίδι, ευ ζειν, ποίηση, κληρονομιά, οικουμενικότητα, δημιουργικότητα, τέχνη, καλαισθησία, έμπνευση, γλώσσα, πρόγονοι, αρετή, πίστη, Χριστός, αρχαία Ελλάδα, Ρωμανία, Βυζάντιο, φιλότιμο, λεβεντιά, όραμα, στόχοι, φιλοδοξία, αισιοδοξία, αγωνιστικότητα.

Μια εικόνα, μύριες λέξεις.

Πολύ θέλω τα παιδιά μου να πάνε σε ένα σχολείο να θεμελιώνεται στις παραπάνω αξίες.

δημοτικό σχολείο πρόσοψη κάρπαθος

δημοτικό σχολείο ευ ζειν

αυτός ο κόσμος ο μικρός ο μέγας

ιστορία

παράδοση

Μακρυγιάννης πατρίδα Θεός

Όμηρος αίεν αριστεύειν

φωτογραφίες δημοτικού σχολείου στην Κάρπαθο: giotse

Παρθενώνας, αρχαία Ελλάδα και χριστιανισμός Ιούλιος 29, 2009

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ιστορία, Ορθοδοξία / Εκκλησία , 56Σχόλια

Παρθενώνας

Στην επικαιρότητα ήλθε τις τελευταίες ημέρες μια παλιότερη ψηφιακή ταινία (animation) μικρού μήκους του Κώστα Γαβρά για την ιστορία του Παρθενώνα, η οποία προβάλλεται στο νέο μουσείο της Ακροπόλεως. Αφορμή μια σκηνή που προκάλεσε δημόσιες αντιδράσεις και τελικώς αφαιρέθηκε παρά τη διαφωνία του δημιουργού. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 2/9: Η αρχική απόφαση αναιρέθηκε και η επίμαχη σκηνή προβάλλεται στο μουσείο, πράγμα που οδήγησε στην αποστολή πολλών επιστολών διαμαρτυρίας.

Καταρχήν μπορείτε να δείτε την αρχική μορφή της ταινίας εδώ με την επίμαχη σκηνή να ξεκινά στο 1′ 35″.

Επίσης μπορείτε να ακούσετε το ιστορικό της υποθέσεως από τον διευθυντή του νέου Μουσείου Ακροπόλεως, καθηγητή Παντερμαλή.

Στο σύντομο σχόλιό μας για το θέμα αυτό διακρίνουμε δύο διαστάσεις, την πολιτική – ιδεολογική διάσταση και την ιστορική – επιστημονική.

Πολιτική/ιδεολογική διάσταση

Ο συγγραφέας (έχει εμφανιστεί από τα ΜΜΕ να) διαθέτει σαφείς πολιτικές προτιμήσεις, πράγμα ασφαλώς θεμιτό και σεβαστό. Από τη στιγμή που προέκυψε το θέμα και εκφράστηκε και η σαφής θέση της (διοικούσας) Εκκλησίας, η υπόθεση απέκτησε δύο πόλους και μετατράπηκε σε ευκαιρία συστρατεύσεως και δημιουργίας εντυπώσεων στην κοινή γνώμη υπό συνθήκες πολιτικής πόλωσης, π.χ. με καταγγελίες λογοκρισίας, εκκλήσεις σεβασμού της ελευθερίας της τέχνης κ.α.

Εκτιμούμε ότι αυτή ήταν μια άγονη μορφή δημόσιου διαλόγου διότι περιορίστηκε σε συνθήματα και όχι σε τεκμηριωμένα επιχειρήματα και παραγνωρίστηκε η ουσία του θέματος που είναι η

Ιστορική/επιστημονική διάσταση

Εκτιμούμε ότι ο διάλογος θα έπρεπε να συμπεριλάβει τα εξής δύο βασικά ερωτήματα:

  1. Ειδικά για τη Ακρόπολη: Υπάρχουν τεκμηριωμένα στοιχεία από ιστορικές πηγές που επιβεβαιώνουν την φθορά του Παρθενώνα στους χριστιανικούς/βυζαντινούς αιώνες;
  2. Γενικά για την ιστορική περίοδο: Ποια η σχέση αρχαίας Ελλάδας και χριστιανισμού – Ρωμανίας – Βυζαντίου; Ο Ρωμαίικος/Βυζαντινός πολιτισμός διέσωσε ή έβλαψε την αρχαιότητα; Υπάρχουν στοιχεία καταστροφής ναών; Εάν ναι σε ποια έκταση, από ποιους φορείς και υπό ποιες συνθήκες;

Για το πρώτο ερώτημα, στην ελληνική έκδοση του The Oxford Companion to Classical Literature αναφέρεται:

[] Ο ναός αργότερα μετατράπηκε σε [χριστιανική] εκκλησία, ύστερα σε τζαμί. Είχε παραμείνει σχεδόν ανέπαφος ως το 1687 όταν, κατά τη διάρκεια μιας πολιορκίας της Ακρόπολης από βενετικές δυνάμεις, καταστράφηκε μερικώς από έκρηξη μπαρουτιού που το είχε αποθηκέψει εκεί η τουρκική φρουρά.

Επίσης, τα λεπτομερή σχέδια του Φλαμανδού καλλιτέχνη Jacques Carrey [1] [2] τo 1674 δείχνουν ότι ο Παρθενώνας και τα γλυπτά στις μετώπες παρέμεναν σχεδόν άθικτα.

Σε ένα ενδιαφέρον απόσπασμα του βιβλίου The Christian Parthenon του Cambridge University Press διαλύονται πλήθος άλλοι μύθοι σχετικά με την Αθήνα, τον Παρθενώνα και την αρχαιότητα στους βυζαντινούς χρόνους:

[] There is strong evidence for a fairly widespread interest in classical antiquities, which seem to have been central to the civic identities of the towns of Byzantine Greece and which also seem to have generated something of a tourist industry. It was in Byzantium, not in antiquity, that we first find what we might for the sake of emphasis call worship of rather
than only in the Parthenon (and even the latter has been denied by some to the classical Parthenon, which seems not to have captured the aesthetic, religious, or philosophical attention of antiquity). And it was the Byzantine Athenians who first praised the temple’s “divine light,” not anyone in antiquity and certainly not the western travelers who usually receive the credit for this trope.

Για το δεύτερο ερώτημα, νομίζουμε ότι έχει απαντηθεί και κάθε σοβαρός μελετητής δεν θα δυσκολευτεί να βρει νηφάλιες απαντήσεις [3][4] βασισμένα σε πλήθος ιστορικών στοιχείων.

Ειδικά στο θέμα της καταστροφής αρχαίων ναών στο «Αρχαίοι Ελληνικοί Ναοί» του T. Spawforth, εκδ. Ελευθερουδάκη, 2006 υπάρχουν τεκμηριωμένα συμπεράσματα για καταστροφή αρχαίων ναών σε άλλες χρονικές περιόδους ή/και για συγκεκριμένες αιτίες.

Προσωπικές εντυπώσεις από την ταινία

Η ταινία είναι άρτια και με σαφή στόχευση: την προβολή στη διεθνή κοινή γνώμη και υποστήριξη του αιτήματος επιστροφής των ελγινείων αγαλμάτων. Παρενθετικά, συμφωνούμε με το αίτημα, αλλά εκτιμούμε ότι εξίσου αν όχι πιο σημαντικό αίτημα είναι η δική μας κριτική γνωριμία σε βάθος και αξιοποίηση όλων των διαστάσεων της διαχρονικής ιστορικής κληρονομιάς μας για την ατομική και συλλογική, προσωπική και επαγγελματική πορεία μας στο παρόν και το μέλλον. Αυτός ο στόχος είναι ανοικτός και ανεκπλήρωτος.

Επιστρέφοντας στην ταινία, καθότι μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις, μέσα από σκηνοθετικές επιλογές όπως

λαμβάνουμε ως θεατές το παράπλευρο αισθητικό «μήνυμα» είναι ότι «ισότιμοι καταστροφείς» και «άγριοι κατακτητές» του Παρθενώνα είναι οι Βρετανοί (αφαίρεση αγαλμάτων), οι Βενετοί (βομβαρδισμός) και οι Χριστιανοί/Βυζαντινοί, πολύ λιγότερο δε οι Οθωμανοί! Αυτό όπως είδαμε είναι μια ιδεολογική άποψη την οποία μάλλον εκφράζει και λεκτικά η απάντηση του δημιουργού. Η άποψη αυτή όπως είδαμε απηχεί ειδικά και γενικά διαστρεβλωμένες εικασίες περί χριστιανισμού και Ρωμανίας/Βυζαντίου (βλ. Gibbon) και δεν στηρίζεται στην ιστορική επιστήμη.

Συμπεράσματα και Προτάσεις

Για περισσότερα στοιχεία:

ΝΕΕΣ ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ 2/9/2009:

Αξιόλογες παραπομπές & τοποθετήσεις

Η τελευταία Βυζαντινή Αναγέννηση Ιούλιος 26, 2009

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ιστορία, Πολιτισμός , add a comment

αγία σοφία βυζαντινή αναγέννηση

Οι λόγιοι της Δύσης υποστηρίζουν μερικές φορές πώς η συνέχεια της ελληνικής ιστορίας είχε διακοπεί στη διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου. Επισημαίνουν ότι οι Βυζαντινοί είχαν μικτή φυλετική προέλευση, ότι, ονομάζονταν Ρωμαίοι, χρησιμοποιώντας τη λέξη «Έλλην» για τους ειδωλολάτρες, ότι τα ελληνικά πού μι­λούσαν ήταν μια υποβαθμισμένη γλώσσα με πολλά ξενόφερτα στοιχεία, και πώς η θρησκεία και η νοοτρο­πία τους είχαν απομακρυνθεί πολύ από αυτή των Ελ­λήνων της κλασικής εποχής.

Υπάρχει κάποια δόση αλήθειας σε όλες αυτές τις κριτικές οι λόγιοι όμως πού τις ασκούν ξεχνούν πώς κανένα ανεπτυγμένο έθνος δεν μπορεί να ισχυριστεί τέλεια φυλετική καθαρότητα και πώς οποιαδήποτε γλώσσα διαμέσου των αιώνων αλ­λάζει και αφομοιώνει ξένες λέξεις και συνήθως χρησι­μοποιεί μια πιο απλουστευμένη γραμματική. Ξεχνούν επίσης πώς οι πρώτοι Χριστιανοί Πατέρες ήταν άνθρω­ποι βαθιά ριζωμένοι στην κλασική σκέψη και το επί­τευγμα τους ήταν η ερμηνεία της χριστιανικής διδασκα­λίας με όρους της παλαιότερης ελληνικής φιλοσοφίας.

Επί πλέον οι Βυζαντινοί, αν και απέφευγαν τη λέξη «Έλλην», θεωρούσαν τον εαυτό τους κληρονόμο του κλασικού ελληνικού παρελθόντος. Η εκπαίδευση τους είχε τις βάσεις της πάνω σε αυτό μάθαιναν, όπως έλεγαν οι ίδιοι, να «ελληνίζουν» τη γλώσσα τους. Το αγαπητό τους ανάγνωσμα, εκτός από την Αγία Γραφή και τους Βίους των Αγίων, ήταν τα έργα του Ομήρου.

Αν είναι αναγκαία μια απόδειξη για τη συνέχεια της ελληνικής Ιστορίας, αυτή παρέχεται από την κατά καιρούς αναβίωση του ενδιαφέροντος για τους κλασι­κούς συγγραφείς, που επαναλαμβάνεται σε όλη τη διάρ­κεια της Βυζαντινής ιστορίας. Καμία από αυτές τις αναβιώσεις δεν είναι, τόσο εκπληκτική, όσο αυτή που ονόμασα Τελευταία Βυζαντινή Αναγέννηση. Συνέβη την εποχή πού η Αυτοκρατορία φθειρόταν πολιτικά και ήταν γραφτό της να εξαφανιστεί σύντομα. Ποτέ άλλοτε όμως δεν υπήρχαν τόσοι λόγιοι πού να ήταν άφιερωμένοι στην ερμηνεία και την ανανέωση της αρχαίας ελληνικής σκέψης και στη διαφύλαξη της ελληνικής παράδοσης. Ακόμη και η λέξη «Έλλην» ανέκτησε το αρχαίο της νόημα. Και, ευτυχώς για τον πολιτισμό όλης της Ευρώπης, αυτή η τελευταία βυζαντινή αναγέννηση εμφανίστηκε σε μια στιγμή της ιστορίας πού οι Δυτικοί λόγιοι ήταν προετοιμασμένοι να ανακαλύψουν και να εκτιμήσουν το μορφωτικό κόσμο πού κρατούσαν ζωντα­νό οι λόγιοι του Βυζαντίου.

Σέρ Στήβεν Ράνσιμαν

Τα μάτια στις εικόνες Ιούνιος 11, 2009

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Λογοτεχνία - Ποίηση, Ορθοδοξία / Εκκλησία , 1 comment so far

μάτα αγίων

Tα μάτια στις βυζαντινές εικόνες,
αγίων και μαρτύρων, τα εκστατικά,
είναι διαφορετικά απ’ των αρχαίων αγαλμάτων.

– Ω δόξα της πατρίδας μου διπλή κι’ απέραντη
χαρά η προσφορά, ανθρώπινη,
δική σου παρηγοριά και διδαχή σου.

Σ’ ολόκληρη την όρθωση, την άρθρωση
του ωραίου σώματός των, είναι υπεροπτικά
σχεδόν, τα ελληνικά αγάλματα
και στην ευγενική θωριά, το βλέμμα
δείχνει αλλού να θεωρεί.

Oι άγιοι μονάχο δε σ’ αφήνουνε,
το στρογγυλό τους μάτι ολάνοιχτο,
κι’ ωσάν έκπληκτο, σε παρακολουθεί
σε μυστικήν, ενδόμυχη ατένιση σε οδηγεί
για να πιστέψεις στο δικό τους όραμα
με πάσαν την υποταγή.
Όχι πια φοβισμένη,
μα φωτισμένη απ’ της ψυχής το νόημα

που αντελήφθη και ομολογεί.

(Ζωή Καρέλλη,Τα Εικονίσματα ΙΙΙ)

Πηγή: π. Παντελεήμων