jump to navigation

Ελένη Γλυκατζή-Αρβελέρ: οι Ελληνες οφείλουμε τα πάντα στο Βυζάντιο Νοέμβριος 12, 2017

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ιστορία , add a comment

Γιατί οι Ελληνες οφείλουμε τα πάντα στο Βυζάντιο, ακόμη κι όταν… τρώμε τον  περίδρομο.
Γιατί ο Σαλβαντόρ Νταλί είναι περισσότερο συγγενής με έναν αγιογράφο παρά με έναν σύγχρονό του.
Γιατί υπάρχουν ταμπού στη διδασκαλία της Βυζαντινής Ιστορίας.
Εξηγήσεις από μια μεγάλη βυζαντινολόγο

– Κυρία Αρβελέρ, γιατί μας ενδιαφέρει σήμερα τόσο πολύ το Βυζάντιο;

«Γιατί το Βυζάντιο είναι η ελληνική γλώσσα και η ορθοδοξία, δηλαδή τα δύο βασικά συστατικά της ελληνοσύνης. Βέβαια το Βυζάντιο ήταν μια πολυεθνική αυτοκρατορία, αλλά ήταν μια αυτοκρατορία ελληνόφωνη. Το ότι το Βυζάντιο ήταν ελληνόφωνο έσωσε όλον τον ελληνικό πολιτισμό. Οταν ο μεγάλος Γάλλος ιστορικός Φερνάν Μπροντέλ έγραφε ότι δεν υπάρχουν Γάλλοι, υπάρχουν μόνο γαλλόφωνοι, και όποιος μιλάει γαλλικά είναι Γάλλος εννοούσε ότι η γλώσσα είναι η σύμπτυξη όλου του πολιτισμού και όλης της παράδοσης. Και το Βυζάντιο είναι ελληνόφωνο από τον 7ο αιώνα».

– Και γιατί επί δύο αιώνες στο σύγχρονο ελληνικό κράτος απωθήσαμε εντελώς το Βυζάντιο;

«Είμαστε οι μόνοι που δεν ελευθερώσαμε την κοιτίδα του γένους, την Κωνσταντινούπολη, και κάναμε πρωτεύουσα ένα λασποχώρι, όπως ήταν το 1830 η Αθήνα, ένα λασποχώρι με μερικές χιλιάδες σπίτια, από τα οποία πάρα πολλά ήταν χωρίς στέγη. Για να μην πούμε ότι η Αθήνα ήταν τότε αλβανοκρατούμενη, πράγμα που δεν έχει καμία σημασία, αλλά το λέω επίτηδες για τους εθνικίζοντες. Το ότι από μια ελληνόφωνη αυτοκρατορία φτάσαμε ύστερα από 400 χρόνια σκλαβιάς σε ένα πολιτικό μόρφωμα, το ελληνικό κράτος, το οποίο είναι “δευτερεύον”, για να μην πω τίποτε χειρότερο, αυτό δημιουργεί ένα είδος συμπλέγματος».

– Δηλαδή απωθήσαμε το Βυζάντιο ψυχαναλυτικά;

«Αμα θέλετε, το λέτε κι έτσι. Σημασία έχει ότι από το λασποχώρι φτάσαμε απευθείας στον Περικλή, βάζοντας σε παρένθεση χίλια χρόνια της μόνης ελληνόφωνης αυτοκρατορίας».

– Σήμερα είναι ζωντανό το Βυζάντιο;

«Βεβαίως. Πάμε στην εκκλησία. Τι ακούμε; “Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια” ή “αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού”. Γυρνάμε στο σπίτι. Ο μπαμπάς λέγεται Παναγιώτης, η μάνα Βασιλική, υπάρχει το εικονοστάσι. Χρησιμοποιούμε βυζαντινές παροιμίες. Λέμε “έφαγε τον περίδρομο” επειδή το πινάκιο, το βαθύ πιάτο των Βυζαντινών, είχε γύρω γύρω ένα περιθώριο όπου ξεχείλιζε το φαγητό. ΄Η λέμε “τα παίζει στα δάχτυλα”, επειδή ακριβώς οι Βυζαντινοί μετρούσαν τα πάντα».

– Επομένως είναι μια συνέχεια οργανική…

«Είναι μια οργανική συνέχεια που εκφράζεται με τη λέξη ρωμιοσύνη. Αυτή η οργανική συνέχεια δεν είναι άλλη από τη ρωμιοσύνη…».

– Λέξη που σήμερα έχει κάτι το απαξιωτικό…

«Πράγμα σκανδαλώδες, γιατί η λέξη “ρωμιός” είναι η μόνη που είναι αυτοκρατορική. Το Βυζάντιο ποτέ δεν αποκαλούσε τον εαυτό του Βυζάντιο. Οταν ο Ψελλός ή ακόμη και ο Μιχαήλ Χωνιάτης λένε “οι Βυζαντίου πολίτες” εννοούν τους Κωνσταντινουπολίτες. Δεν εννοούν τίποτε άλλο. “Εσείς οι Βυζαντίου πολίτες” γράφει ο Μιχαήλ Χωνιάτης από την Αθήνα, όπου ήρθε ως μητροπολίτης, στον αδελφό του στην Κωνσταντινούπολη. Διαμαρτύρεται ο Χωνιάτης στον αδελφό του, που ήταν πρωθυπουργός, γιατί οι τρυφεροί πολίτες της Κωνσταντινουπόλεως τον έστειλαν σε έναν τόπο όπου δεν έβρισκε ένα βιβλίο. Κι έπρεπε να πηγαίνει στο μοναστήρι της Κέας για να βρει».

– Τους Ευρωπαίους τους αφορά ή πρέπει να τους αφορά το Βυζάντιο;

«Ακόμη περισσότερο. Γιατί τι είναι ο Ευρωπαίος; Οπως έλεγε ο Πολ Βαλερύ είναι αυτός που έχει υποστεί φιλοσοφικά την επίδραση της αρχαίας ορθολογιστικής σκέψης, που έχει ζήσει με την ιουδαϊκοχριστιανική πνευματικότητα κι έχει υποστεί την επίδραση της ρωμαϊκής διοίκησης και των ρωμαϊκών θεσμών. Αθήνα, Ιερουσαλήμ και Ρώμη. Χωρίς αυτά δεν υπάρχει Ευρώπη. Κι όλα αυτά τα τρία, συμπυκνωμένα μαζί, είναι το Βυζάντιο. Επομένως το Βυζάντιο είναι Ευρώπη, γιατί είναι ελληνόφωνο όπως η Αθήνα, χριστιανικό όπως η Ιερουσαλήμ κι έχει υιοθετήσει όλη τη ρωμαϊκή διοίκηση». (περισσότερα…)

Βυζάντιο: Ορθόδοξη Πολιτεία ή Πολυθρησκευτική Πολιτική; Φεβρουάριος 9, 2013

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ιστορία, Ορθοδοξία / Εκκλησία , add a comment

Βιντεοσκοπημένες ομιλίες από τη 2η Θρησκειολογική Ημερίδα ΙΕΡΑ/ΒΕΒΗΛΑ με θέμα: «Βυζάντιο: Ορθόδοξη πολιτεία ή πολυθρησκευτική πολιτική;», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών, στις 19 Ιουνίου 2009, υπό την αιγίδα της Κοσμητείας της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών και του περιοδικού ΘΡΗΣΚΕΙΟΛΟΓΙΑ.

Εισαγωγική τοποθέτηση
Δρ Βασίλης Αδραχτάς, Ιδρυτής περιοδικού ΘΡΗΣΚΕΙΟΛΟΓΙΑ.
http://twitvid.com/TF3YO

«Ο Μιχαήλ Ψελλός ως σχολιαστής των Χαλδαϊκών Λογίων»
Χρήστος Τερέζης, Καθηγητής Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Πατρών.
http://twitvid.com/GQQUT

«Η θρησκευτική ανοχή στο Βυζάντιο. Η περίπτωση των Εβραίων»
Δημήτρης Στάθης, Υποψήφιος Διδάκτωρ Τμήματος Θεολογίας ΕΚΠΑ.
http://www.twitvid.com/T0CKS

«Αναπαραστάσεις χριστιανών και μουσουλμάνων στις βυζαντινές και αραβικές πηγές»
Κάουθαρ Σερχάν, Διδάκτωρ Τμήματος Ιστορίας – Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
http://www.twitvid.com/EHO8T

1η συζήτηση
http://www.twitvid.com/7CJQG

«Ο Γεώργιος Τραπεζούντιος και το Ισλάμ: σύγχρονες ερευνητικές αποτιμήσεις»
Γεώργιος Παναγόπουλος, εψηφ. Επίκουρος Καθηγητής Δογματικής ΑΕΑ Ιωαννίνων.
http://www.twitvid.com/GPLIY

«Βαρλαάμ και Ιωάσαφ: μία βουδιστική ιστορία χριστιανικά ενδεδυμένη»
Σπύρος Παναγόπουλος, Υποψήφιος Διδάκτωρ Βυζαντινής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.
http://www.twitvid.com/XVD5U

«Η κλασική προέλευση του ψηφιδωτού της αψίδας του ναού της του Θεού Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη»
Ούρος Τοντόροβιτς, Υποψήφιος Διδάκτωρ Τμήματος Νεοελληνικών Σπουδών Πανεπιστημίου Sydney.
http://www.twitvid.com/B47QH

2η συζήτηση. Συμπεράσματα και προεκτάσεις
http://www.twitvid.com/DVPD5

Πηγή: Βιντεοσκοπήσεις