jump to navigation

Ἡ ζωὴ ἑνὸς ἐργάτη τῆς βυζαντινῆς μουσικῆς Φεβρουάριος 17, 2016

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ορθοδοξία / Εκκλησία , add a comment

kapnikarea

Ενδιαφέρον άρθρο που αφηγείται τη διαδρομή και ιστορία του ψάλτη Γεωργίου Ρεμούνδου, ψάλτη για πολλά χρόνια στην Καπνικαρέα Αθηνών.

Παραθέτουμε μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα:

Η ενασχόληση μου με την ψαλτική τέχνη είναι μία ολόκληρη ζωή, μία ολόκληρη ιστορία με πολλά θαυμαστά γεγονότα που με έκαναν να θέλω να την ακολουθήσω και να την υπηρετώ όσο τα μάτια μου είναι ανοιχτά. Είμαι γόνος μικρασιατικής οικογένειας, με τους παππούδες μου να κατάγονται από την Πόλη, τα προάστια της Κωνσταντινούπολης και της Προποντίδας. Όταν ήρθαν στην πατρίδα, έφεραν στην Παλαιά Ελλάδα έναν πολιτισμό πλούσιο. Γι’αυτούς οι παραδόσεις ήταν τρόπος ζωής και είχαν χαρακτήρα καρδιακό, ό,τι και αν έκαναν ήταν πηγαίο.

Γεννήθηκα στη Νίκαια. Δεν ήμουν ούτε 5 χρονών, όταν πήγαινα με τον παππού μου για να καθαρίσει τα κανάρια του – καμιά 20αριά θα ήταν. Η διαδικασία για να τα καθαρίσει και να τους βάλει κανναβούρι και μαρουλάκι για να φάνε, έπαιρνε μία-μιάμιση ώρα. Την ώρα που έκανε αυτή τη δουλειά, τις περισσότερες φορές έψελνε. Τέτοιο ψάλσιμο δεν έχω ακούσει από κανέναν άλλον μέχρι σήμερα. Και το περίεργο είναι ότι δεν ήξερε μουσική. Αυτό που έμεινε χαραγμένο στην παιδική μου μνήμη ήταν το σφύριγμά του. Και τι σφύριζε; Τα τροπάρια της Μεγάλης Παρασκευής. Μία σφύριζε, μία έψελνε. Κεντούσε. Θυμάμαι και τη γιαγιά μου – τσανακαλιώτισσα – να πλένει στη σκάφη και να ψέλνει. Με είχε μαγέψει η ειλικρίνεια που έβγαζε όταν έψελνε, το πηγαίο. Ήταν ο δεύτερος σπόρος που έπεσε μέσα στην καρδιά μου για την ψαλτική μετά από το τραγούδι του παππού μου. Και ποτέ δεν μου είπαν – και αυτό ήταν το σημαντικό – να πάω στην εκκλησία, παιδί καθώς ήμουν. []

Το ψάλσιμο μου άνοιγε κάθε μέρα περισσότερο την καρδιά. Έχω κατορθώσει να αφήνω τον εαυτό μου προς τα πάνω. Αν θες να πετύχεις κάτι, μία είναι η συνταγή: να ζητήσεις έλεος. Και όλα θα γίνουν. Το έχω ζήσει άπειρες φορές αυτό και δε νιώθω πανικό σε δύσκολες στιγμές. []

Η βυζαντινή μουσική είναι καταρχάς καθαρά φωνητική. Δεν επιδέχεται όργανα. Αυτό στηρίζεται στην πυθαγόρεια αντίληψη, που ήθελε το θείο να υμνείται μόνο με φυσικά και όχι με τεχνικά μέσα. Δεύτερον, στηρίζεται στο λόγο. Η μουσική είναι, πάλι κατά τον Πυθαγόρα, υπηρέτρια του λόγου. Το αποτέλεσμα αυτών των δύο παραμέτρων είναι η βυζαντινή παράδοση να βασίζεται εξολοκλήρου στη φωνή. Ακόμη, η βυζαντινή μουσική είναι μονόφωνη, σε αντίθεση με τη δυτική  θρησκευτική παράδοση. Όπως λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, η ψαλμωδία πρέπει να ακούγεται σαν να ψάλλεται από ένα πρόσωπο. Είναι ομαδική, γιατί συμβολίζει τον ομαδικό χαρακτήρα της λατρείας. Δεν πάμε στην εκκλησία για να υπηρετήσουμε το εγώ μας, αλλά τη συλλογικότητα, το σώμα της εκκλησίας. Η εκκλησιαστική μουσική ψυχαγωγεί τον άνθρωπο με την αρχαία του όρου έννοια, οδηγεί την ψυχή του προς το θείο. Βέβαια αυτή η πορεία είναι και γλέντι, διασκέδαση. []

Ο ελληνικός λαός όμως δεν γνωρίζει πως ο πολιτισμός μας έχει δικό του μουσικό σύστημα, τόσο στη σημειογραφεία, όσο και στην πολυηχία. Είναι βασικό να γνωρίζουμε πως η μουσική μας παράδοση είναι ένα νόμισμα με δύο όψεις. Οι ίδιοι δρόμοι, η ίδια σημειογραφεία που χρησιμοποιούνται στην ψαλτική, χρησιμοποιούνται και στα δημοτικά τραγούδια. Είναι το ίδιο σύστημα. Αυτό που αλλάζει είναι το αισθητικό περιεχόμενο. Η ψαλμωδία είναι για δέηση, το δημοτικό τραγούδι για γλέντι. Και τα δύο είδη ήχου ήταν τρόπος ζωής.

Ολόκληρο το άρθρο είναι διαθέσιμο εδώ.

Πηγή: Popaganda

Τον Ληστήν αυθημερόν (Χορωδία Θεόδωρος Φωκαεύς) Απρίλιος 10, 2015

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ορθοδοξία / Εκκλησία , add a comment

Ιλιγγιά ο νους μας εμπρός στην απροσμέτρητη φιλανθρωπία του Εσταυρωμένου Ιησού. Είναι η ώρα της πιο αφόρητης οδύνης Του, η κορύφωση του Πάθους Του. Πριν όμως συγκλονιστεί συθέμελα η γη, κάτι συγκλονιστικότερο τελεσιουργείται. Ανοίγει η κλεισμένη από αιώνες πύλη του Παραδείσου, και – το παραδοξότερο – εισέρχεται πρώτος εκεί ένας ληστής. Δεν υπήρξε τραγικότερη ώρα στην ιστορία του ανθρώπινου γένους από το δειλινό εκείνο, που έκλεισε στους Πρωτοπλάστους η θύρα του Παραδείσου, και ο εξόριστος Αδάμ απόμεινε γυμνός και απελπισμένος να θρηνεί απαρηγόρητος.
Και οι αιώνες διαδέχθηκαν αλλήλους, χιλιετίες πέρασαν, και ιδού έρχεται καιρός που ο άνθρωπος, σε έσχατο βυθό ξεπεσμού, καταλήγει στο φρικτό έγκλημα του Γολγοθά, καταδικάζει στον πιο ατιμωτικό θάνατο τον χορηγό της ζωής, σταυρώνει εν μέσω δύο ληστών τον Αναμάρτητο, ως κακούργο τον Ευεργέτη, ως παράνομο τον Νομοθέτη, ως κατάκριτο τον Βασιλέα του σύμπαντος. Εκείνος, όμως, απαντά στην ανθρώπινη κακία και αχαριστία με απέραντη μακροθυμία. Την ώρα που «βάπτεται κάλαμος αποφάσεως παρά κριτών αδίκων», για να επικυρωθεί η θανατική Του καταδίκη, ο Ιησούς χρησιμοποιεί «αντί καλάμου τον Σταυρόν» και ως μελάνι το Αίμα Του, για να υπογράψει βασιλικά τη συγχώρηση του ανθρωπίνου γένους. Κι ένα απρόσμενο θαύμα συντελείται – ίσως μεγαλύτερο κι απ’ το σεισμό και απ’ το σχίσιμο των βράχων: η μεταστροφή της ψυχής του ληστή. Η ανεξικακία του Εσταυρωμένου Ιησού ραγίζει την σκληρότερη και από πέτρα καρδιά του και του ανοίγει τον Παράδεισο. Μικρό αίτημα απευθύνει ο ληστής, μεγάλο δώρο λαμβάνει. Ανάξιος για ζωή, σύμφωνα με τη δικαιοσύνη του κόσμου, αξιώνεται της αιώνιας μακαριότητας. Τελευταίος και περιφρονημένος στην κοινωνία των ανθρώπων, εισέρχεται πρώτος στον Παράδεισο. Απερίγραπτη η αρχοντιά και η μεγαλοσύνη του Θεού. Δεν του παραχωρεί απλά μια θέση στη βασιλεία Του, αλλά του υπόσχεται τη διαρκή κοινωνία μαζί Του. «Αμήν λέγω σοι, σήμερον μετ’ εμού έση εν τω Παραδείσω». «Μνήσθητι ημών Κύριε εν τη βασιλεία Σου», όπως τον ευγνώμονα ληστή, που αυθημερόν αξίωσες του Παραδείσου. Δεν διαφέρουμε άλλωστε και πολύ από εκείνον. Είμαστε υπόλογοι για τα αναρίθμητα σφάλματά μας, αδικαιολόγητοι για τη σκληροκαρδία μας, ελεγχόμενοι αμείλικτα για τις παραλείψεις μας. Οι ενοχές μας, μας καθηλώνουν στον απαράκλητο σταυρό της συνειδήσεώς μας. Έχουμε επίγνωση της ενοχής μας, αλλά και της απέραντης μακροθυμίας Σου. Αναγνωρίζουμε την αμαρτωλότητά μας, αλλά και την άβυσσο της αγάπης Σου, γι’ αυτό και εκζητούμε το έλεός Σου. Άνοιξε τα σπλάγχνα της φιλανθρωπίας Σου, Κύριε, όπως άνοιξες στον ληστή τον Παράδεισο. Ζυγομέτρησε τις αμαρτίες μας με τους οικτιρμούς Σου, διάγραψε τις αστοχίες μας, συγχώρησε τις πτώσεις μας, εξάλειψε το πλήθος των πλημμελημάτων μας με τον ωκεανό της ευσπλαχνίας Σου. Αυτόν τον μοναδικό ύμνο του Όρθρου της Μεγάλης Παρασκευής, αποδίδει σε ήχο Γ΄ ο Βυζαντινός χορός «ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΦΩΚΑΕΥΣ», συμφώνως προς το Πατριαρχικό ύφος, με άριστη αρμονία μέλους – ισοκρατήματος, στην συναυλία παρουσίασης του ψηφιακού του δίσκου «Τα Πάθη τα Σεπτά», τον Μάρτιο του 2012, στον Ι. Ν. Αγ. Σοφίας Πατρών.

Τον Ληστήν αυθημερόν – Ήχος Γ’ (Εξαποστειλάριον)

Πηγή: Θησαυρός Βυζαντινής Μουσικής

Αι γενεαί πάσαι (ορχηστρικό) Απρίλιος 9, 2015

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ορθοδοξία / Εκκλησία , add a comment

Διασκευή στον Επιτάφιο Θρήνο της Μεγάλης Εβδομάδος από την Λυδία και τον Κωνσταντίνο Μπουντούνη.

Αργές Καταβασίες Χριστουγέννων (Παϊκοπούλου) Δεκέμβριος 24, 2014

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ορθοδοξία / Εκκλησία , add a comment YouTube Preview Image

Εξαιρετική εκτέλεση των αργών καταβασιών των Χριστουγέννων Δημοσθένους Παϊκοπούλου από την Βυζαντινή χορωδία Θεόδωρος Φωκαεύς (Πρωτοκλήτεια 2014).

Αναλυτική περιγραφή ύμνων, καθώς και χειρόγραφα (παρτιτούρες) υπάρχουν στο ‘Θησαυρό Βυζαντινής Μουσικής‘.

Περισσότερους εκκλησιαστικούς ύμνους Χριστουγέννων μπορείτε να ακούσετε εδώ.

Πηγή: Θησαυρός Βυζαντινής Μουσικής

Βασιλεύ Ουράνιε Ιούνιος 9, 2014

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ορθοδοξία / Εκκλησία , add a comment YouTube Preview Image

Μουσικό μέλος αξεπέραστο, η πασίγνωστη προσευχή «Βασιλεύ Ουράνιε», ψάλλεται θαυμάσια από την Βυζαντινή χορωδία Θεόδωρος Φωκαεύς.

Πηγή: Θησαυρός Βυζαντινής Μουσικής

Χαρά στα μάτια που δακρύζουν Μάιος 14, 2014

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ορθοδοξία / Εκκλησία , 1 comment so far YouTube Preview Image

Εξαιρετικό ψαλτοτράγουδο με θαυμάσιους στίχους.

Χαρά στα μάτια που δακρύζουν
για κάποιον άλλον πού πονά,
γιατί τα μάτια αυτά θα δούνε
του Παραδείσου τα αγαθά. (δις)

Χαρά στο στόμα όπου λέγει
λόγια παρήγορα γλυκά,
γιατί το στόμα αυτό θα ψάλλει
με τους αγγέλους Ωσαννά! (δις)

Χαρά στα αυτιά όπου ακούνε
τον θείο λόγο του Θεού,
γιατί τ’ αυτιά αυτά θ’ ακούσουν
τις σάλπιγγες του ουρανού. (δις)

Xαρά στα χέρια πούθε ντύνουν
μικρά παιδιά και ορφανά,
γιατί τα χέρια αυτά θα γίνουν
φτερά για να πετούν ψηλά. (δις)

Χαρά στα πόδια που φροντίζουν
για την αγάπη του Χριστού
γιατί αυτά θα σ’ οδηγήσουν
στην Βασιλεία τ’ Ουρανού. (δις)

Χαρά στο σπίτι, που ανοίγει
την πόρτα στο περαστικό,
γιατί η πόρτα αυτή ανοίγει
στην Παναγιά και στο Χριστό. (δις)

Ψαλλει ο ηγουμενος Ι.Μ.Προφητου Ηλιου Ερυθρων Αττικης (Κριεκουκι)

Ευχαριστίες στην Ιωάννα Ι.

Εγκώμια Μ. Παρασκευής – Ακολουθία Επιτάφιου Θρήνου Απρίλιος 18, 2014

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ορθοδοξία / Εκκλησία, Ομιλίες / Ηχογραφήσεις , 1 comment so far YouTube Preview Image

Τα εγκώμια του επιταφίου αναφέρονται στη Βυζαντινή υμνολογία ως τροπάρια που ψάλλονται το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, εκτός των ναών, κατά την εκφορά του επιταφίου. Πρόκειται για σύντομα, γλυκύτατα μουσικά μέλη, που παρεμβάλλονται μετά τον 118ο ψαλμό, (ψαλμό του Αμώμου), σε τρεις στάσεις.
Η πρώτη στάση σε ήχο πλάγιο α΄ αρχίζει με το εγκώμιο «Η ζωή εν τάφω, κατετέθης, Χριστέ…».
Η δεύτερη στάση σε ήχο πλάγιο α΄ αρχίζει με το εγκώμιο «Άξιον εστί μεγαλύνειν σε τον Ζωοδότην…» και
Η τρίτη στάση σε ήχο γ΄ αρχίζει με το εγκώμιο «Αι γενεαί πάσαι ύμνον τη ταφή Σου προσφέρουσι Χριστέ μου».
Και οι τρεις παραπάνω στάσεις καταλήγουν με το ίδιο τροπάριο – εγκώμιο που ξεκινούν, ενώ ο ιερέας θυμιατίζει τον επιτάφιο και από τις τέσσερις πλευρές του.
Επιλογές των εγκωμίων του Επιταφίου θρήνου αποδίδει ο Βυζαντινός χορός «Θεόδωρος Φωκαεύς», με θαυμαστή μουσική πιστότητα, σύμφωνη προς το αρχαίο Βυζαντινό μέλος, μεταφέροντας την κατανυκτική έκπληξη επί του θείου δράματος, την αναπαράσταση του οποίου τιμούν οι απανταχού Χριστιανοί. Ιδιαίτερη επίσης είναι και η απόδοση της τρίφωνης εκτέλεσης και απόλυτα επιτυχημένη, από την καταπληκτική συναυλία του Βυζαντινού χορού με Ύμνους Τριωδίου και Μεγάλης Εβδομάδος (31-03-2012), στον Ιερό Ναό Αγίας Σοφίας Πατρών, κατά την παρουσίαση της έκδοσης του 6ου ψηφιακού δίσκου του χορού με τίτλο «Τα Πάθη τα Σεπτά».

Τα χειρόγραφα – παρτιτούρες της εν λόγω επιλογής ύμνων είναι διαθέσιμα εδώ.

Πηγή: Θησαυρός Βυζαντινής Μουσικής

 

Επική Βυζαντινή Μουσική: Εξομολογείσθε τω Κυρίω Ιανουάριος 9, 2014

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ορθοδοξία / Εκκλησία, Ομιλίες / Ηχογραφήσεις , add a comment

Εξαιρετική ορχηστρική σύνθεση (instrumental) επικής διάθεσης με αφετηρία τον βυζαντινό Ψαλμό 135 (ἐξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ) που ψάλλουν μοναχοί της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους.

Πηγή: Θησαυρός Βυζαντινής Μουσικής

Νέα πρωτοβουλία: Θησαυρός Βυζαντινής Μουσικής Δεκέμβριος 29, 2013

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ορθοδοξία / Εκκλησία, Ομιλίες / Ηχογραφήσεις, Τα νεά μας , add a comment

ευλογία ουρανός

Η νέα πρωτοβουλία του Ζωντανού Ιστολογίου είναι στον αέρα: Ο Θησαυρός Βυζαντινής Μουσικής είναι μια ανοικτή, συλλογική, μη-κερδοσκοπική πρωτοβουλία συλλογής και οργάνωσης πολυμεσικών πόρων Ορθοδόξου Εκκλησιαστικής μουσικής – υμνογραφίας – υμνολογίας, αλλά και παραδοσιακής μουσικής που θα βρείτε στην διεύθυνση http://www.byzantine-music.org.gr

Στόχοι του Θησαυρού Βυζαντινής Μουσικής είναι

Ο Θησαυρός Βυζαντινής Μουσικής είναι παρών και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

Ο Θησαυρός Βυζαντινής Μουσικής είναι μια από κοινού πρωτοβουλία με την βυζαντινή – παραδοσιακή χορωδία ‘Θεόδωρος Φωκαεύς‘ στην Πάτρα.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του ΘΒΜ.

Σε εποχές κρίσης, ο ρόλος της ζωντανής τέχνης είναι να εκφράζει υπερβατικά, αλλά και να απαλύνει τον ψυχικό πόνο, να παρηγορεί, να τροφοδοτεί και να στηρίζει ψυχολογικά στο βαθμό του εφικτού τους δοκιμαζόμενους συνανθρώπους μας. Παρακαλούμε για μια σύντομη ευχή για την ευόδωση του εγχειρήματος.

Αναμένουμε τα σχόλια, τις απόψεις σας και προτάσεις αξιόλογου υλικού για δημοσίευση στο byzantine.music.thesaurus@gmail.com

Απολυτίκιον του εν Αγίοις Πατρός ημών Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου Νοέμβριος 28, 2013

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Βίντεο, Ορθοδοξία / Εκκλησία , 1 comment so far YouTube Preview Image

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος πλ. α´. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

Προγιγνώσκειν τὸ μέλλον σοφῶς, Πορφύριε, ὡς ἀντιμίσθιον πόνων καὶ βιοτῆς εὐσεβοῦς χάριν δέδωκέ σοι ἄνωθεν ὁ Κύριος· ἄνθος Εὐβοίας ἱερόν, ἐκ τοῦ Ἄθω μυστικῶς πρὸς κήπους μετεφυτεύθης ἀλήκτου δόξης πρεσβεύειν Χριστῷ ὑπὲρ τῶν εὐφημούντων σε.

Πηγή: Ἀκολουθία Ὁσίου Πορφυρίου τοῦ Καυσοκαλυβίτου (2 Δεκεμβρίου)