jump to navigation

Η ομορφιά του ριψοκίνδυνου Μάρτιος 21, 2013

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ορθοδοξία / Εκκλησία , 1 comment so far

l'équilibre
«Η πνευματική ζωή είναι ενδιαφέρουσα επειδή είναι επικίνδυνη. Ανά πάσα στιγμή μπορεί να γίνουν οι έσχατοι πρώτοι και οι πρώτοι έσχατοι» (Αρχ. Βασίλειος Γοντικάκης).

Οι μεγαλύτεροι αγωνιούν συνήθως για τις υπερβολές των νέων, το απρόσεκτο οδήγημα, τις ριψοκίνδυνες εκδηλώσεις. Οι νέοι δεν βλέπουν λόγο γι’ αυτή την αγχώδη συμπεριφορά, γιατί μέσα τους υπάρχει μια άλλη θεώρηση και δύναμη που υπερβαίνει τη λογική.
Όσο οι μεγαλύτεροι και να έχουν δίκαιο για την αντίδρασή τους, ξεχνούν όμως την ομορφιά του επικίνδυνου που βιώνουν οι νέοι με τις «τρέλες τους». Η αλήθεια βρίσκεται ασφαλώς στη μέση. Αλλά ο άνθρωπος δεν βαδίζει πάντα με τη λογική και με τον ενθουσιασμό. Αρκετές φορές κινείται προς τη μια μεριά, με ό,τι και να συνεπάγεται αυτό.

Τα πιο πάνω γράφονται ως αφορμή για να κοιτάξουμε προς την «Οδόν την απάγουσαν εις την Ζωήν», που ’ναι η διάβασή της δύσκολη και ωραία. Όσοι θελήσουν να τη βαδίσουν ξέρουν ότι χρειάζεται μια συνεχής εγρήγορση για να μην παρεκκλίνουν. Γνωρίζουν πως ο εαυτός τους «έγκειται εκ νεότητος επί τα πονηρά» και ότι εύκολα αφήνει την οδόν του Κυρίου και παραπαίει…
Αυτό μπορεί να δημιουργεί κάποτε μια κούραση και κρυμμένη δυσφορία. Όμως η προσοχή και η εγρήγορση δεν δημιουργεί μονοτονία! Άλλωστε οι στιγμές της χάριτος, η ειρήνη της καρδίας και η ηρεμία του νου, αναδεικνύουν την «εντός ημών Βασιλεία» ως πραγματικότητα χειροπιαστή. Έτσι, ο αγώνας με τη Χάρη κάνουν ώστε να ζούμε σε κίνηση, σε ενδιαφέρον, σε κατάσταση ζωής κι όχι θανάτου.
Ο χριστιανός που κέντρο της ζωής του έχει το Χριστό κι όχι τον εαυτό του, δεν διαλύεται με τις πτώσεις του. Γνωρίζει και αποδέχεται το ευόλισθον και αδύνατο της ανθρώπινης φύσης του. Η μετάνοιά του, ως δυνατότητα ανάστασης και νέας πορείας, έχει μια φοβερή ομορφιά: τον κάνει να νιώθει ότι ξαναγεννιέται! Μια νέα μέρα αρχίζει πάλι!
Ό,τι και να πει κανείς για θέματα που είναι εμπειρικά, ασφαλώς θα υστερήσει στην απόδοση της πλήρους αλήθειας. Η πνευματική ζωή είναι εμπειρική. Γνωρίζει κανείς την ομορφιά της, όταν αρχίσει να τη ζει. Ούτε η αμαρτία ούτε η αδυναμία μας μπορούν να καλύψουν την ομορφιά της. Γιατί κέντρο αυτής της ζωής είναι η Αγία Τριάδα. Ο Θεός μας, ως Θεός των δυνάμεων και της αγάπης, συμπορεύεται μαζί μας χωρίς να μας αντικαθιστά.
Τίποτε στον κόσμο αυτό δεν είναι δεδομένο. Άσωτοι και διεφθαρμένοι, σκληροί και πωρωμένοι, άλλαξαν και με τη μετάνοια αγίασαν. Ηθικοί και πιστοί, πράοι και καλοκάγαθοι, με την απροσεξία και την επιπολαιότητά τους τα χάσαν όλα και «ομοιώθησαν τοις κτήνεσι τοις ανοήτοις». Κανείς δεν μπορεί να επαναπαύεται στο «ένδοξον παρελθόν» του.
Ναι, η πνευματική ζωή έχει ενδιαφέρον πολύ. Καθόλου εφησυχασμό και ποτέ μονοτονία. Όσοι ζουν όντως πνευματική ζωή πορεύονται ως σχοινοβάτες, με το επικίνδυνο του εγχειρήματος και με την ομορφιά να βρίσκονται στα ύψη και να βλέπουν τον κόσμο «εν ετέρα μορφή».

π. Ανδρέας Αγαθοκλέους

Ασωτία σημαίνει Εγωιστική Αυτονόμηση, όχι (μόνο) Ανηθικότητα Μάρτιος 4, 2013

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ορθοδοξία / Εκκλησία , 1 comment so far

pseudocaché

π. Ανδρέα Αγαθοκλέους

Η παραβολή αυτή, γνωστή από τα παιδικά μας χρόνια, κρύβει δύο αβύσσους: της ανθρώπινης κατάντιας και της Θεϊκής αγάπης. Όποιος δεν έζησε την ασωτία του δεν ξέρει τι σημαίνει πατρική αγκαλιά. Ο άνθρωπος επιστρέφει σε Αυτόν που ποτέ δεν τον ξέγραψε.

Η ασωτία δε βρίσκεται βασικά στην ανήθικη ζωή. Γιατί η ανήθικη ζωή είναι έκφραση της βαθύτερης, της υπαρξιακής ασωτίας, όπου το πρόσωπο γίνεται άτομο, αυτονομείται, ζει χωρίς τη Ζωή, την κοινωνία, τη σχέση. Η ασωτία στην πραγματικότητα είναι θάνατος. Χωρίζεσαι από Αυτόν που σου δίνει ζωή, τρέφοντάς σε με την αγάπη Του που είναι το παν.

Υπάρχουν άλλοι που ονομάζουν την παραβολή του ασώτου «παραβολή του σπλαχνικού πατέρα», τονίζοντας πιο πολύ την αγάπη παρά την ασωτία. Η αγάπη Του αποδείκτηκε τέλεια και αληθινή την ώρα της ασωτίας του υιού. Γιατί δεν είχε λόγο να τον αγαπήσει. Ήταν άσωτος! Αλλά «δεν έχουμε τους λόγους μας που αγαπούμε». Αν υπήρχαν λόγοι, τότε η αγάπη θα ήταν ελλιπής, εφόσον σταματώντας οι λόγοι που υφίστανται, για τους οποίους αγαπούμε, σταματά η αγάπη μας.

Βαδίζουμε στηριγμένοι στην αγάπη κάποιων, πρώτα των γονιών, των αδελφών, των σγγενών κατά σάρκα. Μετά, αυτή των φίλων, των ερωτευμένων, των συγγενών κατά πνεύμα. Όμως κάποια στιγμή συνειδητοποιείς ότι καμιά αγάπη δεν είναι όπως την αγάπη του Εσταυρωμένου και Αναστάντος. Την ανακαλύπτεις, όταν μείνεις μόνος και ζητάς αυτό που ζητά η καρδιά στο βάθος. Τότε, καταλάβεις τη μοναξιά του ασώτου υιού που «ήρξατο υστερείσθαι» και «έφτασε στο σημείο να θέλει να χορτάσει με τα ξυλοκέρατα που έτρωγαν οι χοίροι» και «ουδείς εδίδου αυτώ».

Στο έσχατο σημείο της υπαρξιακής μοναξιάς και εξαθλίωσης, μόνη ελπίδα μένει η επιστροφή κι ας σημαίνει επιβεβαίωση της αποτυχίας. Άλλωστε, Εκείνος που σε περιμένει δε σ’ αφήνει να τη νιώσεις, γιατί είναι εκεί και περιμένει να τρέξει, να σ’ αγκαλιάσει σφικτά και να σε καταφιλήσει, αγνοώντας το πριν της ζωής σου και πιστεύοντας σ’ αυτό που μπορείς να γίνεις.

Η ιστορία της Εκκλησίας είναι γεμάτη από ασώτους υιούς. Επιβεβαίωση πως η μετάνοια, που στηρίζεται στη συνειδητοποίηση της αμαρτίας ως κατάστασης παρά ως πράξη αφενός και στην αγάπη του Θεού που μας αγαπά στην αμαρτωλότητά μας αφετέρου, μπορεί να μεταβάλει τις πόρνες σε οσίες και τους τελώνες σε αποστόλους. Όπως, βέβαια, είναι γεμάτη και από «πρεσβύτερους υιούς», που στηρίζονται στην αυτάρκεια των καλών τους έργων, που αγνοούν τι σημαίνει επιστροφή από το χάος στο φως, που δείχνουν τη σκληρότητα της καρδιάς τους με την απόρριψη των αμαρτωλών. Γι’ αυτό και σκανδαλίζονται με το «Θεό των μετανοούντων».

Λέχθηκε πως, αν χανόταν το Ευαγγέλιο κι έμενε μόνο η παραβολή του ασώτου, ήταν αρκετή για να καταλάβουμε πόσο ο Θεός μάς αγαπά.

Ευλογημένοι όσοι δέχονται αυτή τη χωρίς όρια αγάπη του μεγάλου Θεού μας, όχι ως αμοιβή για τις όποιες αρετές τους, αλλά ως ευλογία ουράνια που ενεργοποιεί το «φιλότιμο», κατά το Γέροντα Παίσιο, σε μετάνοια. Τη μετάνοια που οδηγεί σε νέα ζωή και τη νέα ζωή σε δυνατή εμπειρία Θεού, δηλαδή σε χαρά, χαρά, χαρά.

Πηγή: Ιερό Ησυχαστήριο Αγίας Τριάδος Λυθρόδοντα (ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ)

Διακοπή Ανθρωπίνων Σχέσεων: εν δυνάμει ευλογία(;) Φεβρουάριος 18, 2013

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Οικογένεια / Παιδί, Σχέσεις , 6Σχόλια

Separation

του π. Ανδρέα Αγαθοκλέους

Δεν είναι άγνωστο το γεγονός του χωρισμού δύο ανθρώπων, μετά από μακροχρόνια σχέση. Πόσοι σύζυγοι, φίλοι, ακόμα και πνευματικοί, δεν γεύτηκαν τον πόνο της διακοπής των σχέσεων τους με σύζυγο, φίλο, πνευματικά τους παιδιά;

Αυτή η διακοπή, κατά τον Επίσκοπο Κάλλιστο Ware, είναι μια μορφή θανάτου. Γιατί χωρίζει, αφαιρεί τη δυνατότητα της επικοινωνίας, της άνεσης, της οικειότητας. Στην καρδιά της ύπαρξης διενεργείται ο θάνατος. Κι όπως στο βιολογικό θάνατο δεν μπορείς να φέρεις πίσω τον αγαπημένο, έτσι και στην απόφαση για τερματισμό της μακροχρόνιας αγαπητικής σχέσης, δεν μπορείς να αλλάζεις τα δεδομένα. Γιατί η ελευθερία του προσώπου καθορίζει την αγάπη ή την αδιαφορία, όπως γράφεται και στο βιβλίο «Όρια Ζωής»: «Το μοναδικό κίνητρο που μπορεί να κάνει κάποιον να εξακολουθεί να μας τηλεφωνάει, να ενδιαφέρεται για εμάς και να θέλει να βρίσκεται κοντά μας, ακόμη και να ταλαιπωρείται για χάρη μας, είναι η αγάπη. Αυτό όμως είναι το κάτι που δεν είναι στο χέρι μας να το ελέγχουμε».

Τέτοια μορφή θανάτου-χωρισμού δεν συμβαίνει μόνο στους ενήλικες, αλλά σε όλες τις ηλικίες, από τη βρεφική μέχρι τη γεροντική. Συχνά ή σπάνια, ο κάθε άνθρωπος θα βιώσει, λίγο ή πολύ, την απογοήτευση από αυτούς που αγάπησε, δόθηκε, θυσιάστηκε. Γιατί όμως;

Ο Άγιος Συμεών ο νέος θεολόγος αναφέρει ότι «Ο Θεός, όταν θέλει κάποιον να γίνει δικός Του και αυτός έχει άλλους ως προτεραιότητα αγάπης, κάνει τους άλλους να μην τον θέλουν για να στραφεί προς Εκείνον». Αυτό ακούγεται σκληρό, έχει όμως και ένα μεγαλείο: Σε θέλει ο Θεός!

Ασφαλώς ο άνθρωπος έχει ανάγκη όχι απλά να επικοινωνήσει αλλά να κοινωνήσει με άνθρωπο, να μοιραστεί τα βαθύτερά του βιώματα, τον πόνο, τη χαρά, την απόγνωση, την επιτυχία. Όμως η πραγματικότητα μάς μιλά για την αδυναμία του ανθρώπου να ικανοποιήσει πλήρως τις ανάγκες τού άλλου ανθρώπου. Όταν αναμένουμε κάτι τέτοιο είναι ως να θεοποιούμε τον άνθρωπο κι ασφαλώς ακολουθεί η απογοήτευση.

Νομίζω ότι ο Θεός, μέσα στη μεγάλη Του αγάπη, θέλει να οδηγήσει τον κάθε άνθρωπο σε ωριμότητα. Να μπορέσει, δηλαδή, να έχει τη σωστή σχέση με τον εαυτό του και το συνάνθρωπό του. Οι διάφορες δοκιμασίες στις διαπροσωπικές σχέσεις, όσο και να πονούν, οδηγούν σε ωριμότητα, ανάλογα, βέβαια, με το πώς θα αντιμετωπιστούν.

Μέσα από την πείρα της ζωής μαθαίνουμε την αστάθεια των ανθρωπίνων σχέσεων και τη σταθερότητα του Θεού προς εμάς. Μαθαίνουμε πως «Εάν δεν πεις ότι στον κόσμο ο Θεός και εγώ είμαστε μόνο, δεν θα βρεις ανάπαυση», κατά τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος.

Έτσι, οι όποιοι χωρισμοί μεταξύ αγαπημένων προσώπων, που αναπόφευκτα δημιουργούν πόνο και πίκρα, μπορεί να ετοιμάζουν τη μεγάλη γλυκύτητα της ελευθερίας από ανθρώπινες εξαρτήσεις και την ουσιαστική σχέση με το Θεό, που γίνεται τότε, κατά τον Ιερό Χρυσόστομο, «πατέρας, αδελφός, νυμφίος, φίλος». Δεν είναι αυτό μια μεγάλη ευλογία;

Πηγή: Ησυχαστήριο Αγίας Τριάδος