jump to navigation

Γιατί αποτυχαίνουν οι σχέσεις σήμερα (Χρ. Γιανναράς) Σεπτέμβριος 20, 2016

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Σχέσεις , 3Σχόλια

konti-foustitsa

«Δεν φταίνε οι άνθρωποι σήμερα όταν δεν μπορούν να ερωτευθούν, όταν ταυτίζουν τον έρωτα μόνο με τη χρήση του άλλου»

ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ἔχουμε δύο λέξεις γιὰ νὰ σημάνουμε τὰ ἀντι-κείμενα τῆς ἐμπειρικῆς μας πιστοποίησης: τὴ λέξη «πράγματα» καὶ τὴ λέξη «χρήματα».

«Πράγματα» εἶναι τὰ παράγωγα τοῦ πράττειν, τὰ ἀποτελέσματα μιᾶς ποιητικῆς ἐνέργειας, τὰ πεπραγμένα ἑνὸς δημιουργοῦ προσώπου. «Χρήματα» εἶναι ἐκεῖνα ἀπὸ τὰ πράγματα ποὺ καθορίζονται κυρίως ἀπὸ τὴ χρήση τους, ἐξυπηρετοῦν χρηστικὲς ἀνάγκες, εἶναι χρήσιμα στὴν πρακτικὴ τοῦ βίου.

Τὰ πράγματα ἐνδέχεται νὰ διασώζουν τὴν ἑτερότητα (μοναδικότητα καὶ ἀνομοιότητα) ἑνὸς προσωπικοῦ δημιουργικοῦ λόγου, νὰ παραπέμπουν στὸ πρόσωπο τοῦ δημιουργοῦ τους (ὅπως ἡ ζωγραφιὰ στὸν ζωγράφο καὶ τὸ ποίημα στὸν ποιητή).

Τὰ χρήματα ταυτίζονται ἁπλῶς μὲ τὴ χρηστική τους σκοπιμότητα, παραπέμπουν στὴν ἴδια γιὰ ὅλους ὠφέλιμη διευκόλυνση.

EΧΟΥΜΕ ΚΑΙ ΜΙΑ ΤΡΙΤΗ ΛΕΞΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ: τὴ λέξη «νομίσματα». Εἶναι ἐκεῖνα ἀπὸ τὰ χρήματα ποὺ τὴ χρήση τους τὴν καθορίζουμε ἐμεῖς (κάθε ἀνθρώπινη κοινωνία) μὲ κοινὴ συμφωνία-σύμβαση. Ἀντιπροσωπεύουν τὴ σύμβαση (τὸν δικό μας «νόμο»), δὲν ἔχουν δική τους «φύση-οὐσία», γι’ αὐτὸ καὶ τὰ λέμε «νομίσματα»: εἶναι τὰ νομιζόμενα, «ὅτι οὐ φύσει, ἀλλὰ νόμῳ κεῖνται», καθὼς ὅρισε ὁ Ἀριστοτέλης.

Μὲ τὰ νομίσματα κατορθώνουμε οἱ ἄνθρωποι νὰ «ἰσάζωμεν» τὶς ἀνταλλακτικές μας σχέσεις, νὰ κοινωνοῦμε τὶς ἀνάγκες μας «κατὰ λόγον», μὲ τρόπο λογικό: τὸν τρόπο τῆς συμπαντικῆς ἁρμονίας καὶ κοσμιότητας. Στόχος εἶναι οἱ ἁρμονικές, κόσμιες σχέσεις μας (στόχος ὑπαρκτικῆς ἀλήθειας καὶ γνησιότητας τόσο γιὰ τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες ὅσο —ὡς ἐλευθερία ἀγάπης— καὶ γιὰ τοὺς Χριστιανούς).

ΤΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΩΣ ΤΟ ΜΕΣΟ, τὸ ἐργαλεῖο ποὺ ὑπηρετεῖ τὴ λογικότητα τῶν σχέσεών μας. Γι’ αὐτὸ καὶ μοιάζει ἀδιανόητο (τουλάχιστον γιὰ τὸν Ἀριστοτέλη) νὰ αὐτονομεῖται τὸ νόμισμα, νὰ λειτουργεῖ ἄσχετα ἀπὸ τὶς σχέσεις, γιὰ παράδειγμα νὰ αὐτοπολλαπλασιάζεται μὲ τὸν «τόκο»: ὁ τόκος, τὸ νὰ «τίκτει» τὸ νόμισμα, «παρὰ φύσιν τῶν χρηματισμῶν ἐστι».

Τὰ «πράγματα» προσφέρονται στὴ σχέση, τὰ «χρήματα» καὶ τὰ «νομίσματα» στὴ χρήση ποὺ ὑπηρετεῖ τὴ σχέση (ὅταν ἀποβλέπει ἡ χρήση στὴν «κοινωνία τῆς χρείας»).

ΟΜΩΣ ΣΗΜΕΡΑ ΖΟΥΜΕ ΣΕ ΚΟΙΝΟ ΤΡΟΠΟ ΒΙΟΥ (δηλαδὴ πολιτισμό) ποὺ μειώνει συνεχῶς τὸ πεδίο τῶν σχέσεων, τὸ ἐνδιαφέρον ἢ τὴν ἀνάγκη τῆς σχέσης, γιὰ χάρη τῆς προτεραιότητας τῶν χρήσεων.

Στὸν πολιτισμό μας ἡ χρήση αὐτονομεῖται ἀπὸ τὴ σχέση, τείνει νὰ ὑποκαταστήσει τὴν κοινωνία τῆς χρείας μὲ παράλληλες ἄπληστες χρήσεις. Διαμορφώνει ἀνεπαίσθητα τὸν ψυχισμό μας αὐτὸς ὁ πολιτισμός, μᾶς μπολιάζει μὲ ἀντανακλαστικὰ κυρίως χρησιμοθηρικά, μὲ προϊούσα ἀνικανότητα σχέσης, ἀνέραστη συμπεριφορά.

ΔΕΝ ΦΤΑΙΝΕ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΡΩΤΕΥΘΟΥΝ, ὅταν ταυτίζουν τὸν ἔρωτα μόνο μὲ τὴ χρήση τοῦ ἄλλου. Δὲν φταῖνε, γιατὶ δὲν ἀσκήθηκαν ποτὲ στὴ σχέση, δὲν ξέρουν νὰ σχετίζονται, κάθε ἐπιθυμία τους ἐκπληρώνεται πατώντας ἕνα κουμπί. Δὲν ἔμαθαν νὰ μοιράζονται τὸ θέλημά τους, νὰ βγαίνουν ἀπὸ τὸ ἐγώ τους. Ξέρουν μόνο τὴ χρήση, ὄχι τὴ σχέση, μόνο τὰ χρήματα, ὄχι τὰ πράγματα.

 

Ο Χρήστος Γιανναράς (10 Απριλίου 1935) είναι σύγχρονος Έλληνας καθηγητής φιλοσοφίας και συγγραφέας. Σπούδασε θεολογία στην Αθήνα και φιλοσοφία στη Βόννη και στο Παρίσι (Σορβόνη). Το συγγραφικό του έργο σχετίζεται πολύ με την έρευνα των διαφορών ανάμεσα στην ελληνική και στη δυτικοευρωπαϊκή φιλοσοφία και ορθόδοξη χριστιανική παράδοση. Πολλά από τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε πάνω από 10 γλώσσες.

Πηγή: doctv | yannarasbooks (pdf)

Ο θεσμός του Πανεπιστημίου και η Ελλαδική χρεωκοπία Δεκέμβριος 1, 2010

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ομιλίες / Ηχογραφήσεις , 5Σχόλια

χρήστος γιανναράς

Ηχογραφημένη ομιλία του Χρήστου Γιανναρά στις 29 Νοεμβρίου 2010 κατά τον εορτασμό ιδρύσεως του Πανεπιστημίου Πατρών.

Γιανναράς - Ο θεσμός του Πανεπιστημίου και η Ελλαδική χρεωκοπία

Σχόλιο στο Άσμα Ασμάτων Ιούνιος 16, 2009

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ορθοδοξία / Εκκλησία, Σχέσεις , 1 comment so far

 Ηλιοβασίλεμα αγκαλιά αγάπη

ἰδοὺ εἶ καλή, ἡ πλησίον μου, ἰδοὺ εἶ καλή, ὀφθαλμοί σου περιστεραί.
Άσμα Ασμάτων, 1:15

Η αμοιβαιότητα σημαίνεται στο βλέμμα. Το πρώτο σκίρτημα είναι πάντα η αθέλητη στάση δυό βλεμμάτων που διασταυρώθηκαν. Δηλαδή ο έρωτας γεννιέται στο φως. Βλέμμα, χαμόγελο, φωνή, χειρονομία, κίνηση –όριο του σωματικού και του ασώματου– τόπος των σημαινόντων της αμοιβαιότητας.

Το φως του ερωτευμένου βλέμματος περνάει στα χείλη. Το χαμόγελο δεν είναι σύσπαση, είναι λάμψη. Βλέμμα και χαμόγελο αξεδιάλυτα, το ίδιο φως. Ανταύγεια μοναδικότητας, δελφίς του πόθου.

Τρίτο άυλο πεδίο, η φωνή. Ζεστασιά της φωνής, τρέμουλο της επιθυμίας, τρυφερότητα που δεν κρύβεται, όσο κι αν προσπαθεί. Το «ράγισμα» της φωνής στην ερωτική έκπληξη, πρωτάκουστος ήχος το όνομά μας στα χείλη του Άλλου. Κι όσο διαρκεί ο έρωτας, σε κάθε λόγο η φωνή ψηλαφητή σάρκα, αισθητή αμεσότητα. Εκφορά του λόγου ένσαρκη στη μουσική μιας μοναδικής κλήσης.

Η μουσική μεταγράφεται στη «χάρη» της κίνησης, της χειρονομίας. Χάρη σημαίνει ρυθμό κάλλους που καλεί στην τρυφερότητα –κλήση απτή όσο και η μουσική της φωνής. Ο έρωτας μεταλλάζει τις χειρονομίες, μεταλλάζει το βάδισμα, την κίνηση της κεφαλής, των ώμων, δίνει άλλο ρυθμό στο κορμί –κάτι σαν συνεσταλμένη χορευτική διάθεση, ανεπαίσθητο κύμα κρυμμένης χαράς.

Άυλη συγχορδία σε απεριόριστη διαβάθμιση τόνων. Από την εγωκεντρική επιθυμία, ως την παραφορά της αυτοπροσφοράς. Από την απρόσωπη ανάγκη κατοχής και ιδιοποίησης, ως την τέλεια αυτοεγκατάλειψη, την αγαπητική κένωση. Από τον θάνατο, ως τη ζωή.

Διαβάζουμε τον έρωτα στο βλέμμα, στο χαμόγελο, στη χάρη της κίνησης. Το κορμί μιλάει τη γλώσσα της ψυχής, η ψυχή λέει τον πόθο της ζωής με το φως μιας ανυπότακτης σε ορισμούς εκφραστικής.

Το κείμενο συνεχίζεται εδώ. Το Άσμα Ασμάτων είναι διαθέσιμο εδώ.

Ατομικά δικαιώματα και Ελληνικός πολιτισμός Απρίλιος 30, 2007

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Κοινωνία, Ομιλίες / Ηχογραφήσεις , 2Σχόλια

Τα ατομικά δικαιώματα είναι μια μεγάλη κατάκτηση και βασικό θεμέλιο του σημερινού (δυτικού) πολιτισμού.

Ανθρώπινα δικαιώματα (human rights) & Ελληνικός πολιτισμός

Γιατί όμως ατομικά δικαιώματα δεν υπήρχαν στην αρχαία Ελλάδα ή το ρωμαϊκό δίκαιο; Ποια η θέση και η σχέση των ατομικών δικαιωμάτων με τον Ελληνικό πολιτισμό;

Αναλύει ο Χρήστος Γιανναράς στην εκπομπή Ασκήσεις Κριτικής Σκέψης (Σκάι 100,3).

ατομικά δικαιώματα και ελληνικός πολιτισμός

Ορθόδοξος αντι-εθνικισμός; (ένα εναλλακτικό όραμα για το 1821) Απρίλιος 17, 2007

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ιστορία, Ορθοδοξία / Εκκλησία, Ομιλίες / Ηχογραφήσεις , 3Σχόλια

ή αλλιώς ο οικουμενικός (=υπέρεθνικός) χαρακτήρας της Ορθοδόξης θεολογίας.

Η εθνεγερσία (επανάσταση) του 1821

– Ποια είναι τα πραγματικά όπλα της Εκκλησίας;

– Ποια είναι η στάση της Ορθόδοξης θεολογίας απέναντι στη βία, την ένοπλη πάλη και τον πόλεμο;

– Γιατί η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν έχει ανακηρύξει ως αγίους μεγάλες μορφές, ήρωες αγωνιστές (ακόμα και κληρικούς) της επαναστάσεως του 1821;

– Ποια ήταν το εναλλακτικό όραμα – πρόταση του Φαναρίου αλλά και του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού για την αντιμετώπιση των Τούρκων και την εθνεγερσία;

– Ποια πρόταση τελικά δικαιώθηκε ιστορικά;

Ξεκινώντας από ένα σημαδιακό περιστατικό από το βίο του Αγίου Ιωακείμ του Ιθακήσιου (Παπουλάκη) ο π. Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος παρουσιάζει μια όψη των πραγμάτων διαφορετική ή λιγότερο γνωστή από αυτή που γνωρίζουμε συνήθως.

Φανάρι και ένοπλος αγώνας

Ακόμη βαθύτερα αναλύει το θέμα ο Καθηγητής Χρήστος Γιανναράς – Εθνεγερσία, σύγκρουση δύο οραμάτων, στην απομαγνητοφωνημένη ραδιοφωνική εκπομπή «Ασκήσεις κριτικής σκέψης», (ΣΚΑΪ 100,3 FM 25-3-2007).

Διαφήμιση και κριτική ικανότητα Μάρτιος 29, 2007

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Κοινωνία, Ομιλίες / Ηχογραφήσεις , add a comment

Ποια είναι η συνειδητή επιδίωξη των διαφημίσεων; Η προαγωγή ή η άμβλυνση της κριτικής μας ικανότητας;

..Να την πιείς στο ποτήρι...

Αναλύει ο Καθηγητής Χρήστος Γιανναράς στην εκπομπή του Ασκήσεις Κριτικής Σκέψεις (Σκάι).

Διαφήμιση και κριτική σκέψη

Χρήστος Γιανναράς: Το αρχικό νόημα των λέξεων πόλις, πολιτική (αναδρομή στην αρχαία Ελλάδα) Φεβρουάριος 7, 2007

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ελληνική Γλώσσα, Κοινωνία, Ομιλίες / Ηχογραφήσεις, Πολιτική , 1 comment so far

Πόλις = τρόπος συνύπαρξης με στόχο να αληθεύει ο βίος
Πολιτική = η καθολική συμμετοχή στο άθλημα επιδίωξης του κατ’ αλήθεια βίου.

Ακούστε το σχετικό ηχογραφημένο απόσπασμα του Καθηγητή Χρήστου Γιανναρά (mp3, 3,04 ΜΒ, διάρκεια: 13′ 18″) από την εκπομπή Ασκήσεις Κριτικής Σκέψης που μεταδίδεται κάθε Κυριακή στις 10 το πρωί στον ραδιοφωνικό σταθμό Σκάι.

πόλις και πολιτική

Χρήστος Γιανναράς: Ανατολή ή Δύση; (mp3) Δεκέμβριος 20, 2006

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ευρώπη, Ελληνισμός / Ρωμιοσύνη, Ιστορία, Ορθοδοξία / Εκκλησία, Ομιλίες / Ηχογραφήσεις , 5Σχόλια

– Που ανήκουμε ως Έλληνες, στη Δύση ή στην Ανατολή;
– Ποιο είναι το θεμέλιο του Δυτικού πολιτισμού;
– Γιατί έγινε το σχίσμα του 1054;
– Ποια η στάση της Δύσης απέναντι στο ‘Βυζάντιο’ (Ρωμανία);

Χρήστος ΓιανναράςΑυτά και άλλα ενδιαφέροντα θέματα αναλύει ο Καθηγητής Χρήστος Γιανναράς στην εκπομπή του «Ασκήσεις Κριτικής Σκέψης» της 17.12.2006 στον ραδιοφωνικό σταθμό Σκάι.

Ηχογραφημένα αποσπάσματα από την εκπομπή Δύση ή Ανατολή; είναι διαθέσιμα για μεταφόρτωση.

Ημερομηνία: 17.12.2006
Διάρκεια: 35′ 18″
Μέγεθος αρχείου: 8,23 ΜΒ
Τύπος αρχείου: mp3

Ανήκουμε στην Ανατολή ή τη Δύση

Τι πολυτιμότερο: Παρθενώνας ή Ελληνική Γλώσσα; Απρίλιος 12, 2006

Posted by Ζωντανό Ιστολόγιο in : Ελληνική Γλώσσα, Πολιτική , 4Σχόλια

Ενδιαφέρουσες επισημάνσεις του Χρ. Γιανναρά με αφορμή την πρόσφατη κοίμηση του Γεωργίου Ράλλη, τον οποίον για ένα από τα πράγματα για τα οποία τον θυμόμαστε είναι για τη (ίσως ανεπίγνωστη) συμβολή του στην κατεδάφιση της Ελληνικής γλώσσας.


Mε Παρθενώνα αλλά χωρίς γλωσσική συνέχεια

Tου Xρηστου ΓιανναραH εκδημία του Γεωργίου Pάλλη, πριν από μερικές εβδομάδες, έγινε αφορμή να αποτίσει τιμή ο κόσμος της πολιτικής και της δημοσιογραφίας, σχεδόν ομόφωνα, στην υποδειγματική ευπρέπεια του ευγενικού αυτού άνδρα. Φόρο τιμής τού οφείλουμε και οι θεράποντες της παιδείας, τουλάχιστον για την επέκταση της υποχρεωτικής φοίτησης των Eλληνοπαίδων και στο γυμνάσιο.

Oι δάσκαλοι οφείλουμε να αποδίδουμε τιμή πάντοτε «μετά κρίσεως του τε κυρίου και τα’ ληθούς». O άκριτος έπαινος είναι συνήθως συμβατικός, αναξιόπιστος. Στην περίπτωση λοιπόν των εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών του Γεωργίου Pάλλη, αναγνωρίζοντας ειλικρινά τις αγαθές του προθέσεις, την τόλμη και τον μόχθο του, δικαιούται ο δάσκαλος να διατηρεί κριτικές επιφυλάξεις τουλάχιστον για ένα από τα μεταρρυθμιστικά του ενεργήματα: αυτό που αφορά την επιβολή της δημοτικής ως επίσημης γλώσσας του κράτους.

Προσωπική κρίση εκφράζω, πιθανόν εσφαλμένη: είναι παράλογο (ή και κωμικό) να υπάρχει «επίσημη» γλώσσα του κράτους καθορισμένη με νόμο. Tον παραλογισμό εγκαινίασε ο φανατισμός της ιδεολογικοποιημένης «καθαρεύουσας», οι άνθρωποι που ταύτισαν το γλωσσικό κατασκεύασμα του Kοραή με την «εθνικοφροσύνη», τη «γνήσια» ελληνικότητα. O Pάλλης υπέκυψε (μάλλον ανεπίγνωστα) στον πειρασμό της μίμησης των καθαρευουσιάνων. Δεν υποψιάστηκε ότι η «ομιλούμενη» γλώσσα, το ζωντανό δυναμικό ιδίωμα της λαϊκής έκφρασης, ακυρώνεται στην αυθεντική του γνησιότητα από τη στιγμή που θα επιβληθεί με νόμο.

Δεν έσβησαν οι μνήμες ούτε απαλείφθηκαν τα ίχνη από τις τερατωδίες που γέννησε το συγκεκριμένο νομοθέτημα του Pάλλη. Πλημμύρισε ο δημόσιος βίος γλωσσικά εξαμβλώματα, μνημεία ευτραπελίας, αλλά και ντροπής – από τα στερεότυπα για συμπλήρωση έντυπα σε ταχυδρομεία, τελωνεία ή όποιες άλλες δημόσιες υπηρεσίες, ώς την ανέτοιμη να εκφραστεί στο δημώδες ιδίωμα γλώσσα δικαστών, δικηγόρων, δασκάλων, δημοσιογράφων, πολιτικών. Παντού κυριάρχησε η σύνταξη και η εκφραστική της καθαρεύουσας τεχνητά υποταγμένη σε προκρούστειους κανόνες, όπως της αλλαγής των τριτόκλιτων ονομάτων σε πρωτόκλιτα. («Tάχθηκε κατά της αίτησης ανάκλησης της απόφασης» – «απόκλεισε το δικαίωμα λήψης άδειας οδήγησης»…) Aν «καθαρεύουσα» είναι η πεποιημένη (τεχνητή) γλώσσα που ουδέποτε τη μίλησε ο λαός, τότε ο νόμος του Pάλλη κατάργησε μια καθαρεύουσα για να επιβάλει αυταρχικά μιαν άλλη, εκτρωματική, βαρβαρική.

Aυτό που χρειαζόταν ο τόπος, αν κρίνω σωστά, ήταν να καταργηθεί με νόμο η παρέμβαση του κράτους στη γλώσσα: ο καθορισμός «επίσημης» γλώσσας του κράτους είναι η συνακόλουθη στανική επιβολή της. Nα αφεθεί ελεύθερη η χρήση της ελληνικής στον δημόσιο βίο – με την αυτονόητη απαίτηση (που δεν χρειάζεται να γίνει νόμος) η επιλογή ιδιώματος λόγιου ή δημώδους, αρχαΐζουσας ή απλοελληνικής ή μεικτής (καβαφικής) γλώσσας να πειθαρχεί στους ανάλογους γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες.

Tην τραγική γλωσσική σχιζοφρένεια, που ταλαιπώρησε τους Eλληνες για περισσότερα από εκατό χρόνια, η πρωτοβουλία Pάλλη την αντιμετώπισε με τους ιδεολογικούς όρους που δημιούργησαν αυτήν τη σχιζοφρένεια. H καθαρεύουσα δεν καταδικάστηκε επειδή ήταν τεχνητή γλώσσα, φτιαγμένη για να εξυπηρετήσει εξωγλωσσικές σκοπιμότητες. Kαταδικάστηκε σαν λόγια, αρχαΐζουσα γλώσσα. Δεν απορρίφθηκε μια γλωσσική ψευτιά, δηλαδή κάθε είδος «καθαρεύουσας» (είτε του Kοραή είτε του Ψυχάρη ή του Zαχαριάδη, ή του Kαζαντζάκη ή του Aνδρέα Παπανδρέου). Eξοβελίστηκε ένας ιδεολογικός αντίπαλος των «προοδευτικών δυνάμεων» – ο Γεώργιος Pάλλης έδωσε την εντύπωση ότι ήταν θύμα και αυτός της συνθλιπτικής μειονεξίας που ταλαιπωρεί το κόμμα του, το ανίκανο να αντιτάξει δική του αντίληψη προόδου διαφορετική από αυτήν του διεθνιστικού μηδενισμού αλλά και άσχετη με την «εθνικοφροσύνη».

H ιδεολογική (και όχι γλωσσική – πραγματιστική) απόρριψη της καθαρεύουσας παρέσυρε στην ανυποληψία και στον αποσκορακισμό ολόκληρη τη λόγια γλωσσική παράδοση του Nέου Eλληνισμού. Hταν ένα εγκληματικά επιπόλαιο (κατά την κρίση μου πάντοτε) λάθος με δυο καίριες συνέπειες: Yπονόμευσε στις συνειδήσεις την αξία (γονιμότητα) της διαχρονικής ενότητας της ελληνικής γλώσσας – η εξελικτική διαχρονική ενοείδεια της γλώσσας θεωρήθηκε ανυπόληπτο επιχείρημα των «καθαρευουσιάνων», δηλαδή της συντήρησης, δηλαδή του σκοταδισμού. Eτσι προετοιμάστηκε και προβλήθηκε σαν μέγα «προοδευτικό» επίτευγμα το ανόμημα να καταργηθεί η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών στα ελληνικά σχολεία.

H δεύτερη συνέπεια ήταν: οι Eλληνες οι κάτω των τριάντα ετών σήμερα να μην καταλαβαίνουν τον Παπαδιαμάντη ή τον Pοΐδη, να ακούν το Eυαγγέλιο ή τους Xαιρετισμούς σαν να πρόκειται για ξένη γλώσσα (κάτι που δεν είχε συμβεί ούτε στα τετρακόσια χρόνια οθωμανικού ζυγού). Για πρώτη φορά έσπασε η ζωντανή γλωσσική συνέχεια του Eλληνισμού και αυτή η ρήξη ολοκληρώθηκε με το πασοκικό ανοσιούργημα (υπουργός Eλευθ. Bερυβάκης) επιβολής του μονοτονικού. O,τι δεν κατόρθωσαν αιώνες Pωμαιοκρατίας, Φραγκοκρατίας, Tουρκοκρατίας το πέτυχαν δύο σύγχρονοί μας Nεοέλληνες υπουργοί.

Aγνόησε ο Γεώργιος Pάλλης (και κυρίως οι συμπλεγματικοί σύμβουλοί του) το προφανές και πασίδηλο: πως δεν υπάρχει ζωντανή γλώσσα με μακρά ιστορική διάρκεια που να μην έχει δημιουργήσει μια λόγια και μια δημώδη παράδοση. Oτι είναι αδύνατη η ζωντανή επιβίωση και συνέχεια μιας ιστορικής γλώσσας, αν τα μεταγενέστερα ιδιώματα δεν αντλούν συνεχώς από τα προγενέστερα. O αείμνηστος μπροστάρης του Δημοτικισμού Eυάγγελος Παπανούτσος επέμενε ότι αποκλείεται να κυριαρχήσεις τη δημοτική γλώσσα, αν δεν πατάς σε στέρεα γνώση της αρχαίας ελληνικής. Kαι μην ξεχνάμε ότι στο ψευδωνύμως λεγόμενο «Bυζάντιο», χίλια χρόνια, τα παιδιά πρωτοσυλλάβιζαν ανάγνωση και γραφή στους στίχους του Oμήρου.

Oχι σαν ρητορικό σχήμα, αλλά μόνο ως μέτρο ρεαλιστικής εκτίμησης (προσωπικής και πιθανόν λαθεμένης) θα έλεγα: Προτιμότερο, από λάθος (ασφαλώς ανεπίγνωστο) του Pάλλη ή του Bερυβάκη, να είχε γκρεμιστεί ο Παρθενώνας, παρά να έχει σπάσει πια η ζωντανή συνέχεια της ελληνικής γλώσσας. Kαι οι δύο αυτοί υπουργοί άφησαν στίγμα ευπρέπειας και ευαισθησίας πατριωτικής. Διερωτώμαι, αν σε τέτοιες ευγενικές περιπτώσεις ευαισθησίας και πατριωτισμού (στους αντίποδες της αριστερόσχημης παχυδερμίας και του συναφούς αμοραλισμού) ο ανθρώπινος ψυχισμός μπορεί να αντέξει τη συνειδητοποίηση τόσο πελώριων ιστορικών εγκλημάτων.

Eύχομαι ειλικρινά οι εκτιμήσεις και κρίσεις μου να είναι λαθεμένες. Tις καταθέτω μόνο σαν πρόκληση προβληματισμού.

Πηγή: Καθημερινή, 9/4/2006